Sommige families gaan samen op reis, bij anderen worden de vakantieplannen opgesplitst waardoor kinderen en jongeren apart op reis gaan. Mogelijks omdat ze deelnemen aan een kamp of ze gaan mee met vrienden of verdere familieleden. In ieder geval de verbinding tussen de gezinsleden wordt even fysiek doorbroken. Heimwee kan optreden door het gemis van de andere gezinsleden of huisdieren, maar ook bij een gezamenlijke familievakantie kan dit ontstaan door het gemis van thuis, de vertrouwde spullen en patronen.

Wat is heimwee eigenlijk?

Heimwee is een gevoel, dat we meestal definiëren als een verlangen om naar huis te gaan. Onderliggend gaat het om een verlangen naar geborgenheid en vertrouwdheid zoals deze ervaren wordt binnen het dagelijks gezinsleven. Hoe heimwee ervaren wordt en hoe deze geuit wordt is per persoon en per moment verschillend. Dit kan gaan van het gemis van het eigen gezin, huis of persoonlijke spullen tot het diepongelukkig en verdrietig voelen wat in extreme situaties gepaard kan gaan met stress en angst. Bij intense klachten kunnen er ook fysieke klachten ontstaan zoals een verstoorde slaap of slapeloosheid, hoofdpijn, buikpijn, misselijk en braken.

Eigenlijk legt de persoon op zo’n moment een focus op wat er gemist wordt. Je kan alvast helpen om het perspectief weer te verruimen door ook een focus te leggen op de achterliggende positieve boodschap achter het aspect van heimwee. Dit wil namelijk zeggen dat de persoon de thuisbasis en het gezin enorm waardeert en houdt van de mensen die er deel vanuit maken. Deze focusverbreding maakt het alvast mogelijk om ook in het gevoel ten aanzien van het gezin weer meer opties en evenwicht te creëren.

Om dus op een positieve en constructieve manier om te gaan met heimwee is het van belang om ruimte te geven aan al wat is, oprecht te luisteren en erkenning te tonen voor de gevoelens en klachten die ervaren worden alsook aandacht te schenken aan de positieve aspecten die de persoon herkent en waardeert omtrent de thuisbasis.

Hoe kan je als ouder/gezin met heimwee omgaan en hoe kan je ongeacht de huidige afstand tussen jullie alsnog de kwaliteitsbeleving in jullie relatie op een constructieve manier ondersteunen?

Waar op reis gaan voor sommigen geen enkel probleem vormt en zij even enthousiast vertrekken als thuiskomen, blijken anderen niet zo happig te zijn op het ervaren van afstand ten aanzien van hun vertrouwde omgeving. Keer op keer komen zij terecht in een gevoel van heimwee en dit staat los van de interesse voor hun reis. Sommige mensen komen op zo’n moment namelijk in een dubbel gevoel terecht, waarbij ze enerzijds oprecht die reis willen maken en toch tegelijkertijd wezenlijk heimwee ervaren, telkens als ze de thuisbasis verlaten.

Wanneer je zo’n dubbel gevoel opmerkt bij je kind is er geen reden om de hele planning en reis af te blazen. Er is weldegelijk een oprechte interesse voor de reisbestemming en de ervaring ervan. Maar tegelijkertijd ervaart je kind een gevoel van heimwee.

Hieronder enkele praktische tips die zowel jou als je kind kunnen ondersteunen bij het constructief omgaan met heimwee tijdens de vakantieperiode.

  1. Bereid samen de reis voor om bewust tegemoet te komen aan een gevoel van comfort. Zo kan je bijvoorbeeld je kind betrekken in het maken van de koffer. Verzamel informatie over de reisbestemming en het doel ervan. Maak er desnoods een leuk overzicht van. Waar gaat de reis precies naar toe? Wat staat er op het programma, hoe zal de dagindeling verlopen? Het overlopen van de structuur en het voorbereiden op de reis creëert een gevoel van zekerheid en geborgenheid, welke kan aangevuld worden met persoonlijke en vertrouwde rituelen vanuit het gezinsleven.
  2. Zorg voor een vertrouwenspersoon en aanspreekpunt ter plaatste, waarbij je kind op reis zijn/haar heimwee kan ventileren.
  3. Ga na en communiceer eerlijk of er tussendoor contact mogelijk is, op welke manier en met welke frequentie. Hou het realistisch. Viermaal per dag telefonisch contact met elkaar hebben, biedt geen meerwaarde. Belangrijk is om je beloftes ook daadwerkelijk te kunnen nakomen. Op welke manier je ook contact neemt met elkaar, let erop dat je boodschap positief blijft. Ondersteun het kind in het verbreden van de perceptie en zoom dus niet eindeloos mee in op het missen van elkaar. Wat je aandacht geeft, groeit. Leg dus vooral de focus op de positieve aspecten.
  4. Vergemakkelijk de manier waarop je kind contact kan maken met jou op de afgesproken momenten. De vertrouwenspersoon ter plaatse kan hierbij helpen en indien het schriftelijk is, kan je de briefomslag die je kind aan jou richt bijvoorbeeld al van postzegel voorzien en je adres er reeds op noteren. Zo kan je kind zich bezighouden met de eigenlijke boodschap.
  5. Als het mogelijk is, kan het gezelschap van een vertrouwde metgezel zoals een vriend of familielid ook al meer een gevoel van veiligheid bieden. Sommige kinderen vinden het moeilijk om nieuwe sociale contacten aan te gaan, bekende gezichten in de groep bieden dan steun. Je kan ook de begeleiders inlichten zodat ze het integreren in de groep voor je kind op een positieve manier kunnen begeleiden en de eerste kennismaking met de groepsleden kunnen vergemakkelijken.
  6. Kies niet onmiddellijk voor de meest verre reisbestemming en ga na of de afstand eventueel in noodgevallen nog met de auto bereikbaar is. Alleen al weten dat dit mogelijk zou zijn, kan al meer rust brengen voor alle betrokken partijen.
  7. Geef een aantal persoonlijke spullen mee die ook thuis het vertrouwde comfort bieden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het eigen hoofdkussen, een lievelingsknuffel, favoriete muziek, een symbool of foto die als krachtbron kan dienen. Gebruik je creativiteit en zintuigen.  Op het moment van heimwee de kans hebben om het vertrouwde parfum van een ouder te ruiken, kan een geruststellende link betekenen met de thuisbasis.
  8. Je kan ook iets leuks meegeven om te doen, zodat mogelijke ‘dode’ momenten in het programma kunnen ingevuld worden met een actie als welkome afleiding op piekermomenten. Sommigen houden van boeken of strips lezen, muziek beluisteren, mandala’s inkleuren of raadsels oplossen. Er worden in deze periode allerlei doe- en vakantieboeken aangeboden met talrijke raadsels, spelletjes en puzzels.

Deze acties helpen jullie al aardig op weg om constructief en ontwikkelingsgericht om te gaan met een gevoel van heimwee. Maak zeker ook gebruik van een luchtige sfeer. Door bijvoorbeeld stiekem een toffe verrassing in de koffer mee te geven met een positieve en aanmoedigende boodschap toon je aan dat jullie verbinding ook op afstand blijft bestaan.

Wanneer blijkt dat je kind naast het leren omgaan met heimwee ook behoefte heeft aan extra begeleiding om het zelfbeeld te stimuleren en meer assertiviteit te ontwikkelen dan kan een persoonlijke coaching op kindermaat de nodige ondersteuning bieden. En familiale coaching kan jullie als gezin op weg helpen om op een constructieve manier met heimwee om te gaan.

Tot slot wens ik jullie allen mooie zomermaanden toe en een fijne reis vol hartverwarmende avonturen.

Hebben jullie zelf ook nog een aantal waardevolle en succesvolle tips? Deel ze dan gerust onder deze blog zodat ook andere gezinnen deze kunnen uitproberen.

koromiro koromiro fabelo heimwee